Vũ trụ sắp có thêm một kính thiên văn mới trên quỹ đạo. Vào ngày 30 tháng 8 tới, Kính thiên văn Không gian Nancy Grace Roman sẽ được phóng từ Trung tâm Vũ trụ Kennedy và bắt đầu hành trình kéo dài 3 tháng đến đích, cách Trái Đất hơn 1,4 triệu km – gấp bốn lần khoảng cách tới Mặt Trăng.
Từ vị trí này, Mặt Trời, Trái Đất và Mặt Trăng sẽ nằm cùng một phía với tàu vũ trụ, cho phép Roman có một tầm nhìn gần như không bị cản trở về vũ trụ, theo lời ông Dominic Benford, nhà khoa học chương trình của kính thiên văn.
Roman dự kiến đi vào hoạt động đầy đủ vào năm 2027. Khi đó, kính thiên văn này được thiết kế để cung cấp cho các nhà khoa học một cái nhìn bao quát về vũ trụ, lập bản đồ những vùng không gian rộng lớn với tốc độ nhanh hơn gấp 1.000 lần so với trước đây, đồng thời duy trì độ sắc nét của hình ảnh tương đương Kính thiên văn Hubble.
“Chúng tôi đạt được điều này nhờ những tiến bộ công nghệ với chiếc máy ảnh hồng ngoại lớn nhất mà nhân loại từng chế tạo,” ông Benford cho biết.
Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Hoa Kỳ (NASA) kỳ vọng những hình ảnh đầu tiên từ Roman sẽ có vào đầu năm 2027. Dữ liệu này sẽ được công khai và NASA hy vọng các nhà khoa học chuyên nghiệp cũng như nghiệp dư sẽ tham gia phân tích.
Trong 5 năm đầu hoạt động, kính thiên văn dự kiến sẽ xây dựng một kho lưu trữ khoảng 20.000 terabyte hình ảnh – gấp khoảng 100 lần so với Hubble đã sản xuất cho đến nay. Roman cũng sẽ tạo ra một lượng dữ liệu chưa từng có. Máy ảnh 300 megapixel của nó dự kiến sẽ tạo ra gần 1,5 terabyte hình ảnh mỗi ngày, với một số hình ảnh riêng lẻ đạt tới hàng nghìn tỷ pixel.
Ông Benford nói thêm rằng một hình ảnh được hiển thị trên màn hình 4K sẽ yêu cầu đủ số lượng màn hình để bao phủ khoảng 45 khu phố ở Houston.
Điều quan trọng cần lưu ý là Roman không nhằm mục đích thay thế Hubble hay Kính thiên văn James Webb. Thay vào đó, nó sẽ khảo sát các vùng rộng lớn của vũ trụ và xác định các đối tượng để các đài quan sát khác nghiên cứu chi tiết hơn.
Dữ liệu và hình ảnh của Roman sẽ giúp các nhà khoa học khám phá vật chất tối và năng lượng tối – những thành phần tạo nên các ngôi sao và hành tinh nhưng lại xuất hiện vô hình vì chúng không tương tác với ánh sáng. Nghiên cứu chúng rất quan trọng để hiểu cách các ngôi sao và thiên hà tương tác.
Các nhà khoa học ước tính rằng vật chất thông thường – vật liệu tạo nên các ngôi sao, hành tinh và con người – chiếm khoảng 5% vũ trụ. Vật chất tối chiếm khoảng 27%, trong khi năng lượng tối chiếm khoảng 68%.
Quý vị muốn theo dõi Kính thiên văn Không gian Nancy Grace Roman ra mắt và hành trình của nó có thể xem trực tiếp trên các nền tảng của NASA.
