Một báo cáo mới từ Chương trình Môi trường Liên Hiệp Quốc (UNEP) cho biết Trái Đất đang tiến gần đến việc vượt ngưỡng nhiệt độ an toàn đã được thế giới thống nhất trong Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu năm 2015. Nguyên nhân chính được chỉ ra là do việc đốt than, dầu và khí đốt.
Thay vì từ bỏ, các nhà khoa học và quan chức Liên Hiệp Quốc đề xuất một chiến lược mới: giới hạn sự nóng lên ở mức quá mức và sau đó tìm cách giảm nhiệt độ trở lại ngưỡng an toàn. Tuy nhiên, điều này vẫn đồng nghĩa với hàng thập kỷ gia tăng các thảm họa liên quan đến thời tiết, mực nước biển dâng, tình trạng tuyệt chủng của các loài và sự tan chảy của băng tuyết.
“Nhân loại đang lao nhanh qua giới hạn để tránh thảm họa khí hậu,” Tổng Thư ký Liên Hiệp Quốc António Guterres nhấn mạnh.
Báo cáo ước tính rằng thế giới hiện đang ở mức 1.4 độ C so với nhiệt độ thời kỳ tiền công nghiệp. Dù mục tiêu ban đầu là giữ mức tăng nhiệt độ dưới 1.5 độ C, báo cáo thừa nhận rằng ngưỡng này sẽ bị vượt qua “trong vài năm tới”. Kịch bản lạc quan nhất cho thấy nhiệt độ có thể đạt đỉnh 1.8 độ C vào giữa thế kỷ nếu các quốc gia thực hiện các mục tiêu khí hậu tham vọng. Tuy nhiên, với các chính sách hiện tại, nhiệt độ được dự báo sẽ tăng lên 2.6 độ C vào năm 2100.
Chiến lược “vượt ngưỡng” (overshoot) đề xuất rằng sau khi vượt qua mốc 1.5 độ C, thế giới sẽ cần phải nhanh chóng giảm nhiệt độ trở lại bằng cách chấm dứt sử dụng nhiên liệu hóa thạch và phát triển các công nghệ thu hồi carbon dioxide khỏi khí quyển. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng quá trình này sẽ kéo dài nhiều thập kỷ và đi kèm với những hệ lụy nghiêm trọng.
“Đây là một trong những báo cáo khí hậu đáng ngại nhất của Liên Hiệp Quốc mà tôi từng đọc. Nó mang âm hưởng rõ ràng của sự tuyệt vọng, thất vọng và cấp bách – nhưng không phải là sự cam chịu,” nhà khoa học khí hậu Andrew Weaver nhận xét. Báo cáo cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thích ứng với thế giới nóng hơn, đặc biệt là đối với các cộng đồng nghèo khó, vì một số tác động của biến đổi khí hậu là không thể tránh khỏi.
Theo tin từ The Associated Press, việc trì hoãn giảm phát thải khí nhà kính dù chỉ 5 năm cũng có thể làm tăng thêm ít nhất 0.1 độ C cho mức nhiệt độ nóng lên đỉnh điểm.
Trong giai đoạn “vượt ngưỡng” này, báo cáo cảnh báo về nguy cơ gia tăng số người chết và bệnh tật do biến đổi khí hậu, suy giảm sản xuất lương thực, tình trạng thiếu nước trầm trọng, ảnh hưởng kinh tế và sự tuyệt chủng của các loài. Báo cáo cũng nêu bật nguy cơ về các “điểm bùng phát” (tipping points) với những tác động không thể đảo ngược, bao gồm sự tan chảy của các dải băng ở Tây Nam Cực và Greenland, sự suy thoái của rừng mưa Amazon và sự ngừng trệ của hệ thống tuần hoàn Đại Tây Dương.
