Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ hôm thứ Hai (9/3/2026) đã tuyên bố Afghanistan là quốc gia bảo trợ giam giữ trái pháp luật. Cùng ngày, Đại sứ Hoa Kỳ tại Liên Hợp Quốc lên án hành động mà ông gọi là “ngoại giao con tin” của Kabul.
Với tuyên bố này, Afghanistan gia nhập danh sách các quốc gia bị Mỹ nêu đích danh trong hai tuần qua về việc giam giữ công dân Mỹ nhằm ép buộc nhượng bộ về chính sách. Iran cũng nhận được tuyên bố tương tự vào ngày 27 tháng 2, ngay trước khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công vào Cộng hòa Hồi giáo.
Các biện pháp này nhằm gia tăng áp lực lên cả hai quốc gia để chấm dứt hành vi bắt giữ công dân Mỹ làm con tin, nếu không sẽ đối mặt với các hình phạt.
“Taliban tiếp tục sử dụng các chiến thuật khủng bố, bắt cóc cá nhân để đòi tiền chuộc hoặc ép buộc nhượng bộ chính sách. Những hành vi đáng khinh này cần phải chấm dứt,” Ngoại trưởng Marco Rubio cho biết trong một tuyên bố. “Việc người Mỹ du lịch đến Afghanistan không an toàn vì Taliban tiếp tục giam giữ bất công những người đồng bào của chúng ta và công dân nước ngoài khác.”
Ông Rubio kêu gọi Taliban trả tự do cho những người Mỹ được cho là đang bị giam giữ, bao gồm nhà nghiên cứu học thuật Dennis Coyle (bị giam từ tháng 1/2025) và doanh nhân người Mỹ gốc Afghanistan Mahmood Habibi (biến mất năm 2022). FBI và gia đình ông Habibi tin rằng ông đã bị lực lượng Taliban bắt giữ, nhưng Taliban đã phủ nhận.
Eric Lebson, cựu quan chức Hội đồng An ninh Quốc gia, nhận xét việc tuyên bố này là “một thông điệp rõ ràng từ chính quyền Tổng Thống Donald Trump gửi đến Taliban rằng họ nắm giữ chìa khóa để giải quyết bốn trường hợp công dân Mỹ bị bắt giữ tại quốc gia này, và sẽ không có tiến triển nào trong mối quan hệ Mỹ-Afghanistan cho đến khi điều đó xảy ra.”
Cũng trong ngày hôm đó, Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Mike Waltz cáo buộc lãnh đạo Taliban của Afghanistan tham gia vào “ngoại giao con tin”, khi chỉ ra việc công dân Mỹ bị giam giữ. Ông cũng đặt câu hỏi về khoản viện trợ nhân đạo 1 tỷ đô la mà nước này đang tìm kiếm, trong khi lãnh đạo nước này từ chối các quyền cơ bản của phụ nữ Afghanistan.
Ông Waltz nói trong một cuộc họp của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc rằng hành động của Taliban “cho thấy sự thiếu thiện chí” và khiến Mỹ “vô cùng nghi ngờ về thiện chí của họ trong việc đáp ứng các cam kết quốc tế hoặc tôn trọng các nghĩa vụ quốc tế của Afghanistan.”
Ông cho biết mối quan ngại này áp dụng cho thỏa thuận hòa bình Doha mà Tổng Thống Donald Trump đã ký với Taliban vào tháng 2 năm 2020, dẫn đến việc rút quân Mỹ khỏi Afghanistan, Taliban nắm quyền kiểm soát đất nước và đàn áp hà khắc quyền phụ nữ.
“Trong khi Hoa Kỳ tiếp tục tham gia vào tiến trình (Doha) và các nhóm làm việc của nó, chúng tôi nghi ngờ động cơ của Taliban,” ông Waltz nói. “Chúng ta không thể xây dựng lòng tin với một nhóm tiếp tục giam giữ công dân Mỹ vô tội và phớt lờ nhu cầu cơ bản của người dân Afghanistan.” Theo AP.
